Opstellingen of systemisch werk

"Wakker worden is de beste bescherming tegen manipulatie. Mensen helpen om in alle oprechtheid hun eigen ervaringen te raadplegen is veel en veel beter dan hun gedachteloze instemming krijgen."

Bron: Bert Hellinger

Systemisch werk heeft zijn oorsprong in de systemische familietherapie van Bert Hellinger. Deze methode maakt verstoorde verhoudingen binnen familiesystemen zichtbaar en brengt ze in kaart.

Immers, ons hele leven zijn we lid van groepen waar als het ware de dynamieken, verstrikkingen en symptomen van ons systeem van herkomst in onszelf blijven doorklinken.

De manifestatie van onze persoon -in het heden- heeft dan ook alles te maken met de manifestatie zoals we die hadden in ons gezin van herkomst. We reageren op dezelfde manier in organisaties, zoals ons werk, onze vereniging, etc.

Hellinger, grondlegger

Volgens Hellinger, de grondlegger van systemsich werk, is de essentie van systemisch werk om mensen te helpen onderscheiden wat ons persoonlijk geweten wil en wat zij nodig heeft in tegenstelling tot de sterke druk die uitgaat van sociale conditionering.

De natuurwetten, dynamieken en symptomen in families en organisaties

Er zijn drie basisprincipes (natuurwetten) in systemen werkzaam:

Binding: iedereen heeft recht op een plek in het systeem
Volgorde: elke plek staat in een rangorde ten opzichte van elkaar
Geven en Nemen: geven en nemen dienen evenredig in balans te zijn

Wanneer om een of andere reden een of meer van deze wetten in een systeem in de knel komen, ontstaan een aantal dynamieken.

Voorbeelden van systemische dynamieken zijn:

je stellen boven een ander
iets dragen voor iemand anders in het systeem
iemand volgen die uit het systeem gestoten is
de opgaven van iemand anders vervullen
onverwerkte emoties van een ander overnemen

Symptomen

Vanuit deze dynamieken ontstaan symptomen, zoals bijvoorbeeld:

aan kracht verliezen
onbedoelde ruzies
uitsluiting van een van de (familie)leden
ziekte
verslaving
onduidelijke lichamelijke klachten of zelfs doodswensen

In de praktijk zijn de symptomen dagelijks te ervaren en een opstelling start ook vaak met een dergelijke hulpvraag. Vanuit de symptomen komen met behulp van een opstelling de onderliggende dynamieken aan het licht. Zo kunnen oplossingen in beeld worden gebracht die het systeem ontspannen waardoor het weer in overeenstemming met de natuurwetten kan komen. Hierdoor zal de energie weer kunnen stromen en de cliënt meer in zijn of haar kracht komen om de opgaven in de relatie, het gezin, de familie, een organisatie of andere groep te vervullen.

De opstelling

In een opstelling worden -op basis van de vraagstelling van de cliënt- vanuit het publiek representanten van de leden van het systeem van herkomst (soms meerdere generaties terug) door de cliënt in de ruimte neergezet.

Eén van de bijzondere (en niet te verklaren) kenmerken van een opstelling is dat de representanten gevoelens en gedachten hebben die vaak nauw overeenkomen met degene die zij in de opstelling representeren. In het doen van de opstellingen -het neerzetten in de ruimte- worden verstoorde verhoudingen zichtbaar en ontstaat er een zichtbaar patroon waarin de spanningsvelden tussen de leden zich openbaren.

Door de deelnemers letterlijk een andere plek in de ruimte in te laten nemen verandert de dynamiek en kunnen de mensen in het systeem gezonder functioneren.

Deze beweging en dit beeld is voor de cliënt vaak al genoeg om het proces van heling zijn werk te laten doen om uiteindelijk los te komen van de emotionele verstrikkingen. Uiteindelijk kan de cliënt het nieuwe beeld en gevoel in zich opnemen en de oude persoonlijke werkelijkheid veranderen.

Opstellingen kunnen ook gemaakt worden met voorwerpen op bijvoorbeeld een tafel, plaatsankers, zoals papiertjes op de grond of stoelen. Dit maakt het mogelijk zonder de aanwezigheid van derden toch inzicht te krijgen in de dynamieken die een rol spelen bij de cliënt.

Wat is een opstelling?

In een opstelling worden - op basis van de vraagstelling van de cliënt - vanuit het publiek representanten (stand-ins, plaatsvervangers) van de leden van het systeem (de organisatie) van de cliënt in de ruimte neergezet. We "simuleren" als het ware de verhoudingen en gevoelens van het systeem van de cliënt. Eén van de bijzondere (en tot nu toe nog niet te verklaren) kenmerken van een opstelling is dat de representanten gevoelens en gedachten hebben die vaak nauw overeenkomen met degene die zij in de opstelling representeren. En dit terwijl zij geen kennis hebben van datgene wat echt speelt.

Op deze manier worden verstoorde verhoudingen en verstoorde energieën zichtbaar en ontstaat er een zichtbaar en voelbaar patroon waarin de spanningsvelden tussen de leden zich openbaren. De opsteller gaat vervolgens de representanten verplaatsen, laat helende uitspraken doen of brengt nieuwe zaken in de opstelling. Deze beweging en dit beeld is voor de cliënt vaak al genoeg om het proces van heling zijn werk te laten doen om uiteindelijk los te komen van de emotionele verstrikkingen.

Het doen van een opstelling is vaak het begin van een nieuw proces in het leven van de cliënt.

Organisatieopstellingen blijken een ongekend effectief en krachtig middel te zijn om nieuwe gezichtspunten naar voren te laten komen in situaties waarin al vele andere meer conventionele benaderingswijzen weinig tot geen resultaat hebben gehad.

Kijk voor de data van de opstellingsavonden in de agenda en geef je op door onder de knop Inschrijven links op de pagina het inschrijfformulier in te vullen en te verzenden.